Protestancka kultura słowa
Krakowski Oddział Polskiego Towarzystwa Badań Reformacji, parafia krakowska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, Katedra Kulturoznawstwa WNSS AGH, oraz Fundacja Edukacyjna im. J.S. Bandtkiego zorganizowały konferencję naukową pt. „Protestancka kultura słowa", która odbyła się w dniach 26-27 października 2007 r. w Krakowie, w punkcie katechetycznym parafii ewangelickiej (ul. Grodzka 60).
Komitet Organizacyjny: dr hab. Piotr Stawiński, prof. nadzw. AJD; dr hab. Zbigniew Pasek, prof. nadzw. AGH; mgr Bogusław Tondera - sekretarz sesji.
Dzieło Reformacji wzniesiono na zasadzie sola scriptura. Reformatorzy XVI wieku formułowali zasady wiary i praktykę Kościołów ewangelickich w oparciu o tekst Pisma Świętego. Biblię otaczano szacunkiem, który wyrażał się nie tylko przez uważne studia nad dziejami tekstu i Objawieniem, ale i na przyjęciu przekonania, że zbawiająca wiara bierze się „ze słuchania" Słowa Bożego (fides ex auditio).
Cześć dla Pisma Świętego przybierała w Kościołach protestanckich wielorakie formy. Dla wielu z nich stała się jedyną normą „wiary i życia". Wzorowano na zawartych w niej motywach ikonografię, szukano wskazówek w rozwiązywaniu życiowych problemów. Wpływ Biblii na kulturę Zachodu jest nie do przecenienia, a obecna sesja stawia sobie za cel dokonanie interdyscyplinarnego rekonesansu świętej Księgi, jej wpływu i oddziaływania na myśl, sztukę i codzienną pobożność protestantów. Kultura słowa to nie tylko szacunek dla Słowa Biblii. To także protestanckie czytelnictwo i edukacja, to kunszt słowa zawarty w postyllach i kancjonałach. To ta strona protestantyzmu, która sprawia, że porównuje się go do ikonoklastycznych religii skupionych na studiowaniu świętego Pisma - judaizmu i islamu.
Andreas Hahn z EWST odwiedził konferencję. Wygłosił referat na temat kanonu Starego Testamentu, pt. „Bibles Thicker and Thinner: Aspects of the Systematic Explanation of the OT Canon Difference in the Western Church." (Biblie grubsze i cieńsze - aspekty teologicznego uzasadnienia różnicy kanonu Starego Testamentu w Kościele Zachodnim).
............................................................................................................................................................
Relacja:
Tematy referatów były różnorodne, dwa z najciekawszych dla mnie były „Nie jestem z tego świata - czyli o osobliwościach mowy protestantów ewangelikalnych", prowadzony przez pani dr Noemi Modnicką, oraz prezentacja pani mgr Jowity Gai o hermeneutyce Karla Bartha, o której napisała też swoją pracę doktorską. Mój własny temat zawierał następujące aspekty:
Różnice w kanonie ST Kościoła Zachodniego nadal istnieją i wzbudzają dyskusje. Przyjęcie ksiąg deuterokanonicznych z pominięciem kanonu Żydowskiego argumentowano tym, że Kościół jest historycznie niezależny od decyzji Żydów dotyczącej kanonu. Zamknięcie kanonu żydowskiego w erze przedchrześcijańskiej jako możliwy rezultat badań historycznych stanowiłoby wyzwanie dla tej niezależności, która mogłaby być broniona jedynie poprzez teologiczne podważenie możliwości otrzymywania i rozpoznawania objawienia Bożego w przedchrześcijańskim judaizmie. Takie podejście wydaje się być jednak mocno problematyczne po redefinicji relacji między Kościołem a judaizmem sformułowanej przez II Sobór Watykański.
Świadectwo NT i wczesnego Kościoła za zawężoną wersją ST według kanonu żydowskiego wymaga usprawiedliwienia szerszego kanonu poprzez modele rozwoju dogmatów. Takie modele są użyte przez katolickich dogmatyków. Na ile te modele nie wymagają wsparcia historycznego dla dogmatu o treści kanonu, na tyle podlegają jedynie nieomylnym prowadzeniu Kościoła przez Ducha Świętego. Dialog ekumeniczny dotyczący kanoniczności ST powinien wziąć pod uwagę te obserwacje ze strony teologii systematycznej a jednocześnie fakt, że dyskusja teologiczna na temat natury i interpretacji dogmatycznych definicji jest dzisiaj po stronie katolickiej bardziej otwarta niż to sobie wiele osób wyobraża.
dr Andreas Hahn